ગઝલ  -  આદિલ મન્સૂરી

ચોતરફ છે મૌનનો અંધારપટ
થઈ શકે તો શબ્દરૂપે થા પ્રગટ

આપણો સંબંધ છે સીધો ને સટ
વચ્ચે ના લાવો પરંતુ, ઇફ કે બટ

ઓલવાઈ જાય દીવો તે પ્રથમ
સર્વ બાબતની કરી લો ચોખવટ

રાતભર સાથે રહે પણ દિવસે
મારો પડછાઓ કહે છે દૂર હટ

મૂક પ્રેક્ષક થઈ બધું જોયા કરો
જીંદગી છે એક મૂંગુ બોલપટ

ટ બહુ ચંચળ ઉછળતો કૂદતો
એ રમતને પણ કરી નાખે રમટ

કોઈના મોઢે છે મધપૂડો અને
દિલમાં ઠાંસોઠાંસ શત્રુતા કપટ

Posted on August 5th, 2007 by adil
Filed under: General | No Comments »

ગઝલ  -  આદિલ મન્સૂરી

માથે નામનો ભાર લઈને ફરવાનું
અણગમતો અવતાર લઈને ફરવાનું

ઈચ્છા અપરંપાર લઈને ફરવાનું
સપનાની વણઝાર લઈને ફરવાનું

માટીના ઘોડા ઉપર અસવાર થઈ
લક્કડિયા તલવાર લઈને ફરવાનું

નીરવ સૂના લંબાતા આ રસ્તામાં
પગલાંનો આધાર લઈને ફરવાનું

રોજેરોજ નવા જીવનના સંગ્રામે
મૃત્યુનો પડકાર લઈને ફરવાનું

અવિશ્વાસમાં અટવાતા શ્વાસો વચ્ચે
ધરપત ધમધોકાર લઈને ફરવાનું

અડસટ્ટે જીવનની આ બાજી આદિલ
ને પાસા પોબાર લઈને ફરવાનું

Posted on August 5th, 2007 by adil
Filed under: General | No Comments »

 ગઝલ  આદિલ મન્સૂરી

આપણે સાથે ઊભેલા ફ્રેમમાં
કાચની પાછળ મઢેલા ફ્રેમમાં

ક્યારના યે સાવ જોડેજોડ ને
એકબીજાને અઢેલા ફ્રેમમાં

ચિત્રવત જકડાયલા પકડાયલા
કેટલા દસકા પહેલા ફ્રેમમાં

બાળપણની આંગળી ઝાલી ઊભા
બેફિકર ને મેલા ઘેલા ફ્રેમમાં

થાક ઊતરે તે પછી ચાલ્યા જજો
બે ઘડી બેસો પહેલા ફ્રેમમાં

ભીંતનાં એકાંતને તાક્યા કરો
મીટ માંડીને અકેલા ફ્રેમમાં

ઓળખાતા પણ નથી આદિલ તમે
વાળ ને દાઢી વધેલા ફ્રેમમાં

Posted on August 5th, 2007 by adil
Filed under: General | No Comments »

ગઝલ  -  આદિલ મન્સૂરી

રાતદિવસ શબ્દને એવા લસોટ
કોઈ રીતે અર્થની લાગે ન ખોટ

બાર દરવાજા પરસ્પર પૂછતા
ક્યાં ગયો આ શહેરની ફરતેનો કોટ

નામ છ અક્ષરનું ઘૂંટાતું રહ્યું
છેક અમદાવાદથી તે રાજકોટ

અન્યને બ્રહ્માંડ આપો છો અને
અમને રોજેરોજનો આપો છો લોટ

રેલવે ને પ્લેન પણ સારાં છતાં
સાધુને ગમતી સવારી આગબોટ

જીંદગાનીના તમાશા જોઈને
હસતા હસતા થઈ જવાયું લોટપોટ

છેવટે આદિલ હવે મકતા લખો
ટૂંકો ને ટચ સાવ સીધો ને સચોટ

Posted on August 5th, 2007 by adil
Filed under: General | No Comments »

 ગઝલ  -  આદિલ મન્સૂરી

નથી મળતા કોઈ નગરી નિવાસી
બધા બેઠા છે ઘરમાં દ્વાર વાસી

અચાનક જઈ પડ્યો પાણીમાં સૂરજ
બધા પડછાયા ઊભા મોં વકાસી

ક્ષણિક આનંદ પળભરનો અતિથિ
અને આ વેદના તો બારમાસી

ગલીની આંખ ઘેરાઈ રહી છે
અને બારીમાં ઊભી છે ઊદાસી

બધાયે દેવ તો પોઢી ગયા છે
હજી જાગી રહી છે દેવદાસી

ઊભા અવકાશ દ્વારે મૌન દિગ્મૂઢ
કશું બોલે ન અચરજના પ્રવાસી

સમંદરથી ય ના સંતોષ પામે
અરે આ માછલી છે કેવી પ્યાસી

જુઓ આવી ગયું સ્ટેશન તમારું
બધો સામાન લો જોઈ તપાસી

વતનથી દૂર જઈ બેઠા છો આદિલ
ગઝલ પણ સાથે સાથે બિન-નિવાસી

Posted on August 5th, 2007 by adil
Filed under: General | No Comments »

 ગઝલ  -  આદિલ મન્સૂરી

થાવ ઊભા પગ ઊપાડો બેધડક
ચોતરફ પથરાયો માટીનો મલક

અશ્વસેના ધસમસે મેદાનમાં
દરમાં દોડી જાય કીડીનું કટક

કોઈ કાળે પણ એ પીગળશે નહીં
પથ્થરો પર આમ માથું ના પટક

સ્નેહ નીતરતી હતી હમણાં સુધી
એ જ આંખોમાં હવે ડોકાય શક

સૌના હોઠે ગૂંજતો એક જ સવાલ
કેમ જીવનમાં નથી પડતો ફરક

વાત મોઢું ધોવાની ભૂલી જજો
બારણું ખખડાવે છે સોનેરી તક

નામ આદિલનું અસલમાં છે ફરીદ
જન્મ અમદાવાદ મન્સૂરી અટક

Posted on August 5th, 2007 by adil
Filed under: General | 1 Comment »

Posted on June 13th, 2007 by adil
Filed under: General | No Comments »


 
Poems1
O  Pa  M F
He had not slept for forty nights.
Dreams loaded on camels
he kept moving along into the wastelands
of the night
he kept burning on the pyres of moonlight.
On the table
dentures resting in a glass kept smiling.
From a realm behind the dark glasses,
the cataract bud2 strove to raise its
head.
Darkness began smirking in his eye.
The hand of the soul pierced by the tip
of a needle.
The lamps of desires were stilled in his
body.
Fluid shadows of green water, moment
by moment,
began descending into his body.
1Poems selected from his ƒashr kμ ¿ub√ Darakhsh≥ Hå (Allahabad: ShabkhΣn
Kit≥b G^ar, ).
2“Cataract bud” may sound a bit odd, but the original “måtiy® kμ kalμ” employs
a subtle play on words: “måtiy≥” is a variety of jasmine and derives its name
from “måtμ” (“pearl”) for its pearly-white color; “kalμ” is “bud.”
A M • 
Under the shade of ten stars embedded
in the ceiling of the house,
images relinquished contours;
images withered.
(“V≥lid k® Intiq≥l Par,” –)
I A Y
In veins devoid of blood
under the blanket of flesh
On ladders fashioned from bones
On pathways of breath
I await you.
(“Mai Tum^≥r≥ Munta ir HΣ,” )
W I I?
Concealed behind the square breasts of
the room
Who is laughing?
The conception of whose shadow is lost
in the depths of the soul?
On whose slippery back rides the naked
sky?
Why is the tongue of dark desire tied?
Through whose scorching caress has the
frozen blood found life?
A longing for whose body churns in the
heart?
Who has deposited burning embers on
my lips?
Who shatters the mirrors of pleasures?
Who is it?
(“Kaun Hai,” )
 • T A  U S
B 
The way to the hospital pants
spread-eagled in sixty thousand virgin
bellies.
Smeared in blood—smeared,
lies each moment,
each epoch,
each body,
each dream—
In the severed hand of a child
the bucket of water overflows with
blood.
In the palpable darkness,
nothing sane occurs—
Not the road of return;
not even the minaret of the ruined
mosque;
not even the hue of blood smothered
on the horizon;
the vista of being born;
not even the nation wrecked and prostrate
in sixty thousand virgin bellies.
(–)
B 
All the walls, riddled with holes.
Each house, a ruin
Placing the head lying on the earth
back on the neck, I ponder:
“All contemplation is now futile.”
Pushing my hand through the yawning
gap in the rib cage,
I fumble around.
Who throbbed in here?
The hand finds its way across my back.
With the hand fallen in the dust below,
I balance the head
A M • 
which is in the process of rolling down
my neck—
All the walls, riddled with holes.
Each house, a ruin.
()
Now
The journey of black sun is over.
Now, dreams shall descend to the earth
from the eye of the heavens.
Now, windows of space shall be
opened;
the earth shall be cleansed with moonrays.
(“Ab,” )
I H N
Two fingers of wax,
dissolved in cups of black coffee.
Solitary rays of the evening sun,
absorbed in Coca Cola.
An ocean shrieked in the carafe of
water.
Thorns pierced the heart of a sandwich.
Tomatoes on a plate started giggling.
The dark melancholy of evening
wafted away as steam from a kettle.
Winking its eye,
it turned towards another table.
(“Håªal Natr≥j M®,” )
G L A
Unclean melancholy of the dove’s eyes,
 • T A  U S
dilapidated in the sorrow of your
absence,
will presently sound out from the
corners of the house.
You shall not be able to hear.
I shall not be able to speak.
On the infamous streets of black cities,
shadows will stalk you—
Place the earth of darkness on their
palm saying thus:
“This is your share in this world, and in
the afterlife.
No damsel shall know the taste of your
lips.”
Wait,
Where are you headed?
Look at me intently and say:
“God lies awake.”
(“Khud≥ J≥gta Hai,” )
A   O  D 
A H
I remember my existence in the womb.
Even today, the pain of the exact
moment of birth
is conscious beneath my skin.
The lament of deaf darknesses within
the four walls of the void,
My destiny scribbled over with the
curse of the sun.
If only someone would cast me
into the eyeless cavern of touch.
(“Pur≥nμ T≥rμkh k≥ Darv≥za K^åln® kμ
Tamann≥,” )
A M • 
A W B’ P3
Who do you await in the desolation of
ruins?
The tree has long since withered.
Who drags away, casting a noose
around the neck?
To whom do you display the wounds of
words?
Roads are closed;
the measure of directions not traceable.
There is no arrival, no parting—
Shadow
is the neighbor;
is a lunatic.
(“B≥ikeª k≥ Δr≥m≥ D®k^ Kar,” )
G
… In the streets of Banaras,
wrapped in khadi,
the connoisseur of marijuana
wandered in search of his self.
On the ghats,
all mendicants savoring unripe sunlight
—his companions.
In the swirling exhalations of marijuana,
spread hesitantly his fragmented magic.
Through the overgrowth of hair and
beard,
pierced the biting intensity of charcoal
eyes.
Shrouded by small glasses,
eyes spewed hatred;
3Samuel Beckett’s: Waiting for Godot.
 • T A  U S
A dirty expletive rolled between the
palate and teeth—
Running down Gautama’s thighs,
drops of pale, cold blood
crawled along the stretched out
branches of the peepal.
Stop, Stop.
Get your thumbs severed before
returning to America.
What is mortal? What is eternal?
Water colored red?
Here he comes, the one who reads
verses on footpaths.
Here he comes, the one who progresses
treading upon the corpses of his
shadows—
The connoisseur of marijuana behind
the wall of shadows;
Holding a few crumbs of dry bread,
he stares at everyone from the aperture
of the sun.
Run, Run!
Flee, Flee!
(“Ginsbarg,” –)
A P
In the half-opened door of City-Light
Books,
the night spread on the yellow paper of
“Howl” and other poems
gravitating from the churning skies
reflected in the squinted eyes
of the python wrapped around Allen
Ginsberg’s neck,
(standing with his fists clenched)
slowly spreading over the elongated face
of the Empire State Building.
A M • 
Black ants taking in the world’s stickiness,
licked from U Thant’s thick, black lips
try to seek refuge in the chillums of the
tonsured mendicants of Banaras.
Objects of Marlon Brando’s objectionable
movements
have begun to rain!
(“‡k Na m,” )
—Translated by Riyaz Latif

Courtsey:
The Annual of Urdu Studies (AUS)
Editor: Muhammad Umar Memon
University of Wisconsin, Madison

Posted on June 2nd, 2007 by adil
Filed under: General | No Comments »

Posted on June 2nd, 2007 by adil
Filed under: General | No Comments »

Posted on March 1st, 2007 by adil
Filed under: General | 2 Comments »